Παράνομη επεξεργασία και διάθεση αποβλήτων
Οδηγία για την υγειονομική ταφή
Έλεγχος της υγειονομικής ταφής
Ο φορέας εκμετάλλευσης ενός χώρου υγειονομικής ταφής απαιτείται να λάβει άδεια πριν από την έναρξη των εργασιών. Η άδεια αυτή εκδίδεται μόνο αφού ελεγχθεί η συμμόρφωση με τους σχετικούς κανόνες, οι τεχνικές προδιαγραφές οργάνωσης και συνοχής του χώρου υγειονομικής ταφής, καθώς και ότι η λειτουργία του συμμορφώνεται με το ισχύον σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων. Η οδηγία για τους χώρους υγειονομικής ταφής ορίζει αυστηρές απαιτήσεις για τη θέση του χώρου υγειονομικής ταφής, τον έλεγχο των υδάτων και την επεξεργασία των στραγγισμάτων, την προστασία του εδάφους και των υδάτων, συμπεριλαμβανομένων των βιολογικών φραγμών (παράρτημα Ι), οι οποίες απαιτήσεις μπορούν να ενισχυθούν για ορισμένους τύπους αποβλήτων που γίνονται δεκτά σε έναν χώρο υγειονομικής ταφής, όπως ο υδράργυρος.
Η λειτουργία ενός μη εγκεκριμένου -ή άλλως παράνομου- χώρου υγειονομικής ταφής παραβιάζει διάφορες διατάξεις της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που απαιτούν από τα κράτη μέλη να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίζουν ότι τα απόβλητα ανακτώνται ή διατίθενται χωρίς δυσμενείς επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία ή στο περιβάλλον, να απαγορεύουν την εγκατάλειψη, την απόρριψη ή την ανεξέλεγκτη διάθεση αποβλήτων και να εξασφαλίζουν ότι κάθε κάτοχος αποβλήτων τα έχει αναθέσει προς διαχείριση σε κατάλληλο φορέα συλλογής αποβλήτων ή επιχείρηση (βλ. ανωτέρω). Το ΔΕΕ αποφαίνεται ότι, κατά συνέπεια, ένα κράτος μέλος οφείλει να προσδιορίσει αν είναι αναγκαίο να καθαριστούν οι παλαιοί παράνομοι χώροι και, αν ναι, να τους καθαρίσει, και ότι δεν μπορεί να περιοριστεί στη λήψη διοικητικών μέτρων για το κλείσιμο και την ασφάλεια των χώρων αυτών, ούτε καν να διασφαλίσει αποτελεσματικά ότι πράγματι έχουν κλείσει και ασφαλιστεί (υπόθεση C-196/13 Επιτροπή κατά Ιταλίας, §53-63- υπόθεση C-378/13 Επιτροπή κατά Ελλάδας, §49).
Πριν από την αποδοχή αποβλήτων σε χώρο υγειονομικής ταφής, πρέπει να επαληθεύονται τα έγγραφα που πιστοποιούν ότι τα εν λόγω απόβλητα μπορούν να γίνουν αποδεκτά και να διενεργείται οπτικός έλεγχος των αποβλήτων. Υπό ορισμένες συνθήκες, λαμβάνονται και αναλύονται δείγματα. Ο φορέας εκμετάλλευσης υποχρεούται να τηρεί λεπτομερές μητρώο των αποβλήτων που γίνονται δεκτά (άρθρο 1) και να ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές για κάθε άρνηση αποδοχής αποβλήτων (άρθρο 12).
Το κλείσιμο ενός χώρου υγειονομικής ταφής υπόκειται επίσης σε προηγούμενο καθαρισμό και εξέταση των διαθέσιμων εκθέσεων αναφοράς. Ο φορέας εκμετάλλευσης παραμένει υπεύθυνος για τη συντήρηση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο του χώρου υγειονομικής ταφής κατά τη φάση της μεταγενέστερης φροντίδας, για όσο χρονικό διάστημα μπορεί να απαιτηθεί από την αρμόδια αρχή (άρθρο 13).
Κατά την υποβολή της αίτησης για χορήγηση άδειας, ο υποψήφιος φορέας εκμετάλλευσης θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να έχει παράσχει στις αρχές αποδεικτικά στοιχεία οικονομικής ή ισοδύναμης εγγύησης που να διασφαλίζει ότι θα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών μεταγενέστερης μέριμνας που απορρέουν από την άδεια, και ότι θα ακολουθηθούν οι διαδικασίες παύσης λειτουργίας [άρθρο 7 στοιχείο θ) και άρθρο 8 στοιχείο α) σημείο iv)].
Πιο πρόσφατη νομολογία του ΔΕΕ
Υπόθεση C-140/14 Επιτροπή κατά Σλοβενίας: Παράβαση κράτους μέλους - Χώρος υγειονομικής ταφής - Παράλειψη θέσπισης μέτρων για τη διάθεση και την αποθήκευση των εν λόγω αποβλήτων.
Υπόθεση C-454/14 Επιτροπή κατά Ισπανίας: Παράβαση κράτους μέλους - Μη συμμόρφωση υφιστάμενων χώρων υγειονομικής ταφής απορριμμάτων.
Υπόθεση C-147/15 Edilizia Mastrodonato: Επίχωση κενών εκσκαφής με απόβλητα εκτός των εξορυκτικών αποβλήτων - Υγειονομική ταφή ή ανάκτηση των αποβλήτων αυτών.
Υπόθεση C-202/16 Επιτροπή κατά Ελλάδας: Χώρος διάθεσης αποβλήτων στο Τεμπλόνι (Ελλάδα).
Υπόθεση C-498/17 Επιτροπή κατά Ιταλίας: Παράβαση κράτους μέλους - Υφιστάμενοι χώροι υγειονομικής ταφής απορριμμάτων.
Υπόθεση C-506/17 Επιτροπή κατά Σλοβενίας: Παράβαση κράτους μέλους - Υγειονομική ταφή αποβλήτων - Κλείσιμο μη εγκεκριμένων χώρων.
Υπόθεση C-15/19 Azienda Municipale Ambiente: Υφιστάμενοι χώροι υγειονομικής ταφής απορριμμάτων - Περίοδος ευθύνης για τη μεταγενέστερη μέριμνα του χώρου υγειονομικής ταφής απορριμμάτων μετά το κλείσιμο - Παράταση - Χρονικό πεδίο εφαρμογής της οδηγίας.