COMBATTING WASTE CRIME

Η Ελλάδα έχει καταδικαστεί περισσότερες φορές από το ΔΕΕ για μη συμμόρφωσή της στις υποχρεώσεις που θεσπίζει ο ενωσιακός νομοθέτης αναφορικά με τη διαχείριση των αποβλήτων και την προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας.

• Με τη C-45/91 κρίθηκε ότι η Ελληνική Δημοκρατία παραβίασε τις τότε ισχύουσες Οδηγίες 75/442/ΕΟΚ και 78/319/ΕΟΚ, παραλείποντας να λάβει τα αναγκαία μέτρα, ώστε τα τοξικά και επικίνδυνα απόβλητα της περιοχής των Χανίων να διατίθενται χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο την υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον, καθώς και παραλείποντας να καταρτίσει για την περιοχή αυτή σχέδια ή προγράμματα για τη διάθεση των στερεών και των τοξικών και επικίνδυνων αποβλήτων.

  Σε συνέχεια της παραπάνω απόφασης, με τη C-387/97, κρίθηκε ότι η Ελληνική Δημοκρατία εξακολουθούσε να παραβιάζει τις παραπάνω Οδηγίες, καθώς η χώρα δεν είχε εφαρμόσει όλα τα μέτρα που συνεπάγεται η εκτέλεση της απόφασης C-45/91, Επιτροπή κ. Ελλάδος. Μάλιστα, το ΔΕΕ επεσήμανε ότι “τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επικαλούνται εσωτερικές καταστάσεις, όπως είναι οι δυσχέρειες που ανακύπτουν στο στάδιο της εκτελέσεως ορισμένης κοινοτικής πράξεως, προκειμένου να δικαιολογήσουν τη μη τήρηση των υποχρεώσεων και προθεσμιών που απορρέουν από το κοινοτικό δίκαιο” (σκ. 70).

• Με την C-119/02 κρίθηκε ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν έλαβε τα απαραίτητα μέτρα για την εγκατάσταση αποχετευτικού δικτύου των αστικών λυμάτων της περιοχής του Θριασίου Πεδίου και δεν υπέβαλε σε επεξεργασία αυστηρότερη της δευτεροβάθμιας τα αστικά λύματα της περιοχής αυτής πριν από την απόρριψή τους στην ευαίσθητη περιοχή του κόλπου της Ελευσίνας. Έτσι, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπείχε από την Οδηγία 91/271/ΕΟΚ για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων.

  Με την C-328/16 το ΔΕΕ διαπίστωσε τη μη συμμόρφωση του κράτους στην παραπάνω απόφαση C-119/02, επιβάλλοντας χρηματική ποινή ανά εξάμηνο καθυστέρησης συμμόρφωσης, καθώς και κατ’ αποκοπή ποσό 5 εκ. ευρώ.

• Με τη C-502/03 η Ελληνική Δημοκρατία καταδικάστηκε από το ΔΕΕ, διότι δεν έλαβε όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει τη διάθεση των στερεών αποβλήτων με τρόπο που δεν τίθεται σε κίνδυνο η ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον και απέτυχε να περιορίσει την εγκατάλειψη, διάθεση και μη ελεγχόμενη επεξεργασία αποβλήτων, αφού διαπιστώθηκε η λειτουργία 1.125 μη ελεγχόμενων χώρων ταφής αποβλήτων (παραβίαση της τότε ισχύουσας Οδηγίας 75/442/ΕΟΚ).

  Με τη C-387/13 επιβλήθηκε από το ΔΕΕ χρηματικό πρόστιμο ανά εξάμηνο, μέχρις ότου συμμορφωθεί η Ελληνική Δημοκρατία με την παραπάνω C-502/03 απόφαση, αλλά και κατ’ αποκοπή ποσό προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ύψους 10 εκ. ευρώ.

• Με τη C-440/06, διαπιστώθηκε ότι η Ελληνική Δημοκρατία, μη μεριμνώντας ώστε πολλοί οικισμοί της χώρας να διαθέτουν, κατά περίπτωση, δίκτυα αποχέτευσης των αστικών λυμάτων ανταποκρινόμενα στις επιταγές της Οδηγίας 91/271/ΕΟΚ, για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων, και συστήματα επεξεργασίας των αστικών λυμάτων που να ικανοποιούν τις απαιτήσεις της οδηγίας αυτής, παρέβη τις ενωσιακές υποχρεώσεις της.

  Με τη C-167/14 το ΔΕΕ επανήλθε προκειμένου να επιβεβαιώσει τη μη λήψη μέτρων για συμμόρφωση με τις ως άνω παραβάσεις που είχε διαπιστώσει με την απόφασή του επί της C-440/06, παρά την πάροδο ικανού χρόνου από την έκδοση της πρώτης απόφασης, και συνεπεία αυτού να επιβάλει χρηματική ποινή ανά εξάμηνο καθυστέρησης συμμόρφωσης, καθώς και κατ’ αποκοπή ποσό 10 εκ. ευρώ.

• Με τη C-517/11 το ΔΕΕ έκρινε ότι η Ελληνική Δημοκρατία, μη λαμβάνοντας τα αναγκαία μέτρα για την αποτροπή της υποβάθμισης των φυσικών οικοτόπων και των οικοτόπων ειδών για τα οποία έχει οριστεί ζώνη ειδικής προστασίας στο πλαίσιο του δικτύου natura, και μην έχοντας παράλληλα εξασφαλίσει την ύπαρξη δικτύου αποχέτευσης και επεξεργασίας αστικών λυμάτων για τον οικισμό του Λαγκαδά, παραβίασε την Οδηγία για τους οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ) και την Οδηγία για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων (91/271/ΕΟΚ).

• Με την C-600/12 το ΔΕΕ διαπίστωσε παράβαση από την Ελληνική Δημοκρατία των Οδηγιών 2008/98/ΕΚ και 1999/31/ΕΚ, λόγω της διατήρησης σε λειτουργία ενός δυσλειτουργικού και κορεσμένου ΧΥΤΑ στη Ζάκυνθο, αλλά και της ανανέωσης της άδειας λειτουργίας του χωρίς την τήρηση της διαδικασίας της δέουσας εκτίμησης που προβλέπεται στην Οδηγία για τους οικοτόπους 92/43/ΕΟΚ.

• Με την C-677/13 κρίθηκε ότι η Ελλάδα, μη λαμβάνοντας τα απαραίτητα μέτρα για διασφάλιση της διαχείρισης των αποβλήτων στο ΧΥΤΑ Κιάτου, με τρόπο ώστε να μην τίθεται σε κίνδυνο η ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον και να απαγορεύεται η εγκατάλειψη, απόρριψη ή ανεξέλεγκτη διαχείριση των αποβλήτων, παραβίασε την Οδηγία 2008/98/ΕΚ. Παράλληλα, ανεχόμενη τη λειτουργία ΧΥΤΑ από φορέα εκμετάλλευσης που δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις της περιβαλλοντικής αδειοδότησης και συνεπώς, μη διασφαλίζοντας ότι έχει τη δυνατότητα να αποδείξει, πριν ή κατά την παράδοση των αποβλήτων, ότι αυτά μπορούν να γίνουν δεκτά στον συγκεκριμένο χώρο σύμφωνα με τους όρους της άδειας, παραβίασε την Οδηγία 1999/31/ΕΚ.

• Με την C-286/08, το ΔΕΕ έκρινε ότι η Ελλάδα, μην έχοντας καταρτίσει και θεσπίσει εντός εύλογης προθεσμίας, ορθό και αποτελεσματικό σχέδιο διαχείρισης των επικίνδυνων αποβλήτων και μην έχοντας δημιουργήσει ενιαίο και κατάλληλο δίκτυο εγκαταστάσεων διάθεσης των επικίνδυνων αποβλήτων, στο πλαίσιο του οποίου να εφαρμόζονται οι πλέον κατάλληλες μέθοδοι για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας, καθώς και μην έχοντας λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλίσει, όσον αφορά στη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων, την τήρηση των της τότε ισχύουσας Οδηγίας 2006/12/ΕΚ περί των στερεών αποβλήτων, καθώς και της οδηγίας 1999/31/ΕΚ περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων, παρέβη τις παραπάνω διατάξεις ενωσιακού δικαίου.

  Στη συνέχεια, με την C-584/14 επέβαλε χρηματική ποινή ανά ημέρα καθυστέρησης συμμόρφωσης στην παραπάνω C-286/08 απόφαση, καθώς και κατ’ αποκοπή ποσό 10 εκ. ευρώ. Μάλιστα, ως προς την ορθή διαχείριση των αποκαλούμενων «ιστορικών» αποβλήτων, το ποσό της χρηματικής ποινής ορίστηκε ότι θα υφίσταται μείωση υπολογιζόμενη επί εξαμηνιαίας βάσεως κατ’ αναλογίαν προς τον όγκο των εν λόγω αποβλήτων των οποίων η διαχείριση θα έχει ευθυγραμμιστεί με τις απαιτούμενες προδιαγραφές.

• Με τη C-202/16 η χώρα καταδικάστηκε λόγω της ανεχόμενης λειτουργίας του χώρου υγειονομικής ταφής απορριμμάτων στο Τεμπλόνι Κέρκυρας, η οποία δεν πληροί τους όρους και τις προδιαγραφές της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ (Οδηγίες 2008/98/ΕΚ και 1999/31/ΕΚ).