Σχέση μεταξύ ποινικής και διοικητικής επιβολής και επιβολής κυρώσεων για περιβαλλοντικά εγκλήματα
Εισαγωγή
Η επίσημη πολιτική της ΕΕ δίνει μεγάλη έμφαση στην τόνωση της χρήσης της ποινικής επιβολής και - ταυτόχρονα - στοχεύει στην ενίσχυση των συστημάτων επιβολής που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στη διοικητική επιβολή. Τα κράτη μέλη, με τη μεταφορά της οδηγίας για το περιβαλλοντικό έγκλημα, πρέπει να επισυνάψουν στις υφιστάμενες απαγορεύσεις ορισμένες ποινικές κυρώσεις. Πολύ συχνά, διατηρούν έναν συνδυασμό ποινικών και διοικητικών κυρώσεων, ο οποίος θα πρέπει να καταφέρνει να διώκονται ποινικά μόνο οι παραβάτες που διαπράττουν τις πιο σοβαρές και επιβλαβείς παραβάσεις, ενώ οι λιγότερο σοβαρές παραβάσεις να μπορούν να αντιμετωπίζονται με τη χρήση διοικητικής επιβολής.
Πολλές χώρες, όπως η Γερμανία, η Δανία, η Αυστρία ή η Τσεχική Δημοκρατία, εφαρμόζουν ολοκληρωμένη νομοθεσία που περιγράφει λεπτομερώς τις διοικητικές κυρώσεις για περιβαλλοντικά αδικήματα, παράλληλα με τις ποινικές κυρώσεις. Ακόμα και αρκετές ευρωπαϊκές χώρες που στο παρελθόν βασίζονταν κυρίως στην ποινική επιβολή, προχώρησαν πρόσφατα σε μεγαλύτερη εφαρμογή της διοικητικής επιβολής. Η συνολική εικόνα που προκύπτει από αυτές τις εξελίξεις είναι η κινητικότητα προς συστήματα που συνδυάζουν ποινική με διοικητική επιβολή. Αυτό συνάδει με διάφορα κείμενα σε επίπεδο πολιτικής, τα οποία υποστηρίζουν ότι, στην πράξη, η αποκλειστική εξάρτηση από την ποινική επιβολή δεν είναι η πιο αποδοτική από άποψη κόστους για την επιβολή περιβαλλοντικών κανονισμών. Το υποθετικό αποτέλεσμα της μετάβασης σε ένα συνδυασμένο σύστημα επιβολής μπορεί να συνοψιστεί ως εξής: η πιθανότητα να επιβληθούν κυρώσεις σε μια παράβαση αυξάνεται, επομένως το αναμενόμενο κόστος της μη συμμόρφωσης αυξάνεται για τους δυνητικούς παραβάτες και αυτό οδηγεί σε μικρότερο αριθμό περιβαλλοντικών παραβάσεων. Η σημαντικότερη διαφορά μεταξύ των συστημάτων επιβολής κυρώσεων είναι ότι οι διοικητικές κυρώσεις είναι πιο εύκολο να επιβληθούν (και επομένως θεωρείται ότι είναι λιγότερο επιβαρυντικές οικονομικά) από τις ποινικές κυρώσεις, λόγω της περίπλοκης ποινικής διαδικασίας και της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας των ποινικών κυρώσεων.