Σχέση μεταξύ ποινικής και διοικητικής επιβολής και επιβολής κυρώσεων για περιβαλλοντικά εγκλήματα
Διοικητικές κυρώσεις που λογίζονται ως ποινικές
Δεν συνιστά εγκληματική πράξη κάθε παράβαση νομικής υποχρέωσης. Το κατά πόσον μια παράνομη πράξη μπορεί να θεωρηθεί έγκλημα, εξαρτάται από την εθνική νομοθεσία και τις ειδικές περιστάσεις της εκάστοτε περίπτωσης. Το κριτήριο σύμφωνα με το οποίο ο νομοθέτης διακρίνει συνήθως μεταξύ διοικητικών και ποινικών κυρώσεων είναι η σοβαρότητα ή η βαρύτητα της επίθεσης και ο βαθμός της ζημίας ή του κινδύνου.
Η νομοθεσία των πολυάριθμων κρατών μελών προβλέπει μια σειρά διοικητικών προστίμων, ανάλογα κυρίως με τη σοβαρότητα της παράβασης και τις επιπτώσεις της στο περιβάλλον. Τα πρόσθετα διοικητικά μέτρα περιλαμβάνουν περιορισμό, αναστολή ή απαγόρευση/αποκλεισμό της δραστηριότητας, ακύρωση της άδειας ή περιορισμό των όρων της, κατάσχεση εργαλείων, μηχανημάτων και εξοπλισμού, αναστολή του δικαιώματος λήψης επιδοτήσεων ή άλλων παροχών που χορηγούνται από εθνικές ή ευρωπαϊκές δημόσιες αρχές ή υπηρεσίες, απώλεια φορολογικών πλεονεκτημάτων, πιστωτικών παροχών και πιστωτικής χρηματοδότησης που αποκτήθηκαν πριν από την παράβαση, επιβολή αποκαταστατικών ή διορθωτικών μέτρων στον φορέα εκμετάλλευσης, κλείσιμο της σχετικής εγκατάστασης κ.λπ.
Από την απόφαση Engel (Engel και άλλοι κατά των Κάτω Χωρών, 5100/71, 5101/71, 5102/71, 5354/72, 5370/72), το ΕΔΔΑ έχει διευκρινίσει ότι ο χαρακτηρισμός του εθνικού δικαίου δεν είναι το μοναδικό κριτήριο για την αξιολόγηση της φύσης ενός επαχθούς μέτρου και ότι ακόμη και ένα τυπικά διοικητικό μέτρο θα μπορούσε να θεωρηθεί ποινικής φύσης.
Το ΔΕΕ έλαβε υπόψη του τη νομολογία του ΕΔΔΑ, ιδίως όσον αφορά την αξιολόγηση του ποινικού χαρακτήρα μιας κύρωσης. Το πιο αξιοσημείωτο είναι ότι έχει δώσει αυξημένη προσοχή προκειμένου να ορίσει τι ισοδυναμεί με "idem", δηλαδή την ουσιαστική συμπεριφορά και όχι τον νομικό χαρακτηρισμό, παρά το γεγονός ότι το Πρωτόκολλο αριθ. 7 της ΕΣΔΑ αναφέρεται σε "αδίκημα" αντί για γεγονότα (βλ. υπόθεση Zolotukhin κατά Ρωσίας, 14939/03, παρ. 33-38).
Οι διοικητικές κυρώσεις μπορεί να αποδειχθούν στην πραγματικότητα εξίσου τιμωρητικές με τα ποινικά μέτρα. Μια ποινική κύρωση μπορεί να λάβει τη μορφή ακόμη και σχετικά χαμηλών προστίμων ή διοικητικών μέτρων (για παράδειγμα ανάκληση της πολεοδομικής άδειας στην υπόθεση Morscher, 54039/00, από τη νομολογία του ΔΕΕ, βλέπε C-45/08, Spector Photo Group και C-60/12, Baláž).
Οι ποινικές κυρώσεις, τόσο οι ποινικές (υπό στενή έννοια) όσο και οι διοικητικές, ενεργοποιούν τις εγγυήσεις που παρέχει το ποινικό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των αρχών της νομιμότητας και του δικαιώματος να μην διώκεται ή τιμωρείται κανείς δύο φορές για το ίδιο αδίκημα (ne bis in idem).