Προστασία των ειδών βάσει της οδηγίας για τα πτηνά
Θήρα, σύλληψη ή θανάτωση πτηνών
Όσον αφορά την εφαρμογή του άρθρου 7 παράγραφος 4 της οδηγίας για τα πτηνά, το 1994 απόφαση C-435/9243 του Δικαστηρίου κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρέπει να διασφαλίζεται πλήρης προστασία των θηρευομένων ειδών κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων. Αυτό οδήγησε στην κατάρτιση του εγγράφου «Βασικές έννοιες», το οποίο δρομολογήθηκε από την επιτροπή ORNIS το 1998, αναγνωρίζοντας την ανάγκη να υπάρχει σαφέστερη ερμηνεία του άρθρου 7 παράγραφος 4 και του τρόπου εφαρμογής του. Το έγγραφο περιέχει τις ημερομηνίες (σε δεκαετίες – περιόδους 10 ημερών) της αναπαραγωγικής περιόδου και, για τα αποδημητικά πτηνά, την προγεννητική μετανάστευση για κάθε είδος του παραρτήματος II ανά κράτος μέλος. Το προκύπτον έγγραφο (Βασικές έννοιες του άρθρου 7 παράγραφος 4 της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ), το οποίο ολοκληρώθηκε το 2001, κάλυπτε 15 κράτη μέλη.
Με την ένταξη 12 ακόμη κρατών μελών και τη συσσώρευση πρόσθετων δεδομένων, παρουσιάστηκε ανάγκη ενημέρωσης του εγγράφου «Βασικές έννοιες». Η διαδικασία αυτή ξεκίνησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις αρχές του 2008, και ακολούθησε δεύτερη διαβούλευση ανοικτή στους ενδιαφερόμενους τον Οκτώβριο του 2008. Η δεύτερη αυτή διαβούλευση κρίθηκε απαραίτητη λόγω των κενών στα δεδομένα, αλλά και για να δοθεί η ευκαιρία στα κράτη μέλη να επαληθεύσουν τα δεδομένα που δόθηκαν για τη χώρα τους. Η τελευταία έκδοση του εγγράφου ολοκληρώθηκε το 2009 και διατέθηκε στον δικτυακό τόπο της ΓΔ Περιβάλλοντος στις αρχές του 2010.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η έκδοση του 2009 του εγγράφου «Βασικές έννοιες» μπορεί να αναθεωρείται σε τακτική βάση, λαμβάνοντας υπόψη τις αναδυόμενες γνώσεις από τις σύγχρονες μεθόδους έρευνας και παρακολούθησης και, ενδεχομένως, τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη φαινολογία.
Τον Μάρτιο του 2012, στην τελική έκθεση του BirdLife International και του FACE για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμπεριλήφθηκε «πρόταση μεθοδολογίας για την τακτική ενημέρωση των βασικών εννοιών του άρθρου 7 παράγραφος 4 της οδηγίας για τα πτηνά» με τίτλο «Μεθοδολογία για τον σχεδιασμό αποκατάστασης ειδών πτηνών στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Σε αυτό το πλαίσιο, τον Αύγουστο του 2014 δημοσιεύθηκε η νέα έκδοση των «Βασικών εννοιών του άρθρου 7 παράγραφος 4 της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ – Περίοδος αναπαραγωγής και προγεννητικής μετανάστευσης ειδών πτηνών του παραρτήματος II στα 28 κράτη μέλη».
Η έκθεση αυτή παρουσιάζει πληροφορίες σχετικά με το χρονοδιάγραμμα της περιόδου αναπαραγωγής και προγεννητικής μετανάστευσης για είδη πτηνών που απαριθμούνται στο παράρτημα II της οδηγίας για τη διατήρηση των άγριων πτηνών (79/409/ΕΟΚ) και ζουν στην ΕΕ28.
Το παράρτημα ΙΙ απαριθμεί εκείνα τα είδη πτηνών τα οποία, λόγω του πληθυσμού, της γεωγραφικής κατανομής και του ποσοστού αναπαραγωγής τους, μπορούν να θηρεύονται σε ολόκληρη την Κοινότητα (μέρος 1) ή στα κράτη μέλη σε σχέση με τα οποία αναφέρονται (μέρος 2). Το έγγραφο αυτό είναι μια ενημερωμένη και εκτεταμένη έκδοση της αρχικής έκθεσης «Βασικές έννοιες» που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2001. Μετά τη δημοσίευση της αρχικής έκθεσης, 13 νέες χώρες έγιναν μέλη της ΕΕ. Επιπλέον, υπάρχουν επίσης πολλές νέες πληροφορίες σχετικά με το μέγεθος και τις τάσεις του πληθυσμού για ολόκληρη την ΕΕ από το 2001. Η έκθεση αυτή προορίζεται να ενημερώσει την έκδοση από τον Οκτώβριο του 2009 (η οποία περιελάμβανε πληροφορίες για τα νέα κράτη μέλη της ΕΕ-12 και νέες πληροφορίες για την κατάσταση των ειδών στα 15 κράτη μέλη που καλύπτονταν από την πρώτη έκδοση) με τα δεδομένα από την Κροατία. Ωστόσο, παραμένει απαραίτητη η ενδελεχής ενημέρωση του εγγράφου για το μέλλον, ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα πλέον πρόσφατα δεδομένα για όλα τα κράτη μέλη.
- 1. Όσον αφορά τη θήρα, τη σύλληψη ή τη θανάτωση πτηνών στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη απαγορεύουν τη χρήση οιουδήποτε μέσου, εγκαταστάσεων ή μεθόδων μαζικής ή όχι επιλεκτικής συλλήψεως ή θανατώσεως, ή που μπορεί να προκαλέσει τοπικά την εξαφάνιση ενός είδους, ιδιαίτερα εκείνων των μέσων που αναφέρονται στο παράρτημα IV στοιχείο α).
- 2. Τα κράτη μέλη απαγορεύουν επίσης την καταδίωξη με τα μεταφορικά μέσα και υπό τους όρους που σημειώνονται στο παράρτημα IV στοιχείο β).
Σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας για τα πτηνά, τα κράτη μέλη οφείλουν να απαγορεύουν κάθε μορφή μη επιλεκτικής σύλληψης ή θανάτωσης πτηνών σε μεγάλη κλίμακα, ιδίως τις μεθόδους που απαριθμούνται στο παράρτημα IV της οδηγίας για τα πτηνά. Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή υποστήριξε την εκπόνηση ευρωπαϊκών σχεδίων διαχείρισης για διάφορα θηρεύσιμα είδη που θεωρούνται ότι βρίσκονται σε μη ικανοποιητική κατάσταση διατήρησης, όπως ο κοκκινοσκέλης.
Τα σχέδια αυτά θα πρέπει να βοηθούν τα κράτη μέλη να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους βάσει της οδηγίας. Ωστόσο, δεν είναι ούτε δεσμευτικά, ούτε δεσμεύουν τα κράτη μέλη πέρα από τις υφιστάμενες νομικές υποχρεώσεις τους βάσει της παρούσας οδηγίας.