Προστασία των ειδών βάσει της οδηγίας για τα πτηνά
Θήρα, σύλληψη ή θανάτωση πτηνών
Οδηγός για αειφόρο θήρα
Η οδηγία για τα πτηνά αναγνωρίζει πλήρως τη νομιμότητα της θήρας άγριων πτηνών ως μορφής βιώσιμης χρήσης. Η θήρα αποτελεί δραστηριότητα που παρέχει σημαντικά κοινωνικά, πολιτιστικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη σε διάφορες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Περιορίζεται σε ορισμένα είδη που απαριθμούνται στην οδηγία, η οποία προβλέπει επίσης μια σειρά οικολογικών αρχών και νομικών απαιτήσεων σχετικά με αυτήν τη δραστηριότητα, που πρέπει να εφαρμόζονται μέσω της νομοθεσίας των κρατών μελών. Παρέχει το πλαίσιο για τη διαχείριση της θήρας. Υπήρξε μεγάλη διαμάχη, και τα τελευταία χρόνια κάποια αντιπαράθεση, σχετικά με τη συμβατότητα της θήρας με ορισμένες απαιτήσεις της οδηγίας. Η διαμάχη τροφοδοτείται συχνά από αποκλίνουσες ερμηνείες των εν λόγω απαιτήσεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, υπάρχει σαφώς απαίτηση για βελτιωμένη καθοδήγηση σχετικά με τις διατάξεις περί θήρας της οδηγίας. Κάτι τέτοιο είναι προφανές από την έκταση των διαφορών επί του θέματος. Υπήρξαν επίσης πολλές ερωτήσεις προς την Επιτροπή σχετικά με το θέμα αυτό, μεταξύ άλλων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πρέπει να εξεταστεί επίσης στο πλαίσιο της αυξημένης πόλωσης, όπως αποδεικνύεται από τις αναφορές προς το Κοινοβούλιο από κυνηγετικές οργανώσεις και οργανώσεις διατήρησης πτηνών, οι οποίες εξασφάλισαν τις υπογραφές εκατομμυρίων ανθρώπων.
Το 2001, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεργασία με εμπειρογνώμονες από κράτη μέλη και βασικές ομάδες ενδιαφερομένων, όπως η BirdLife International και η Ομοσπονδία Οργανώσεων για το Κυνήγι και τη Διατήρηση της Άγριας Πανίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FACE), δρομολόγησε την «Πρωτοβουλία για την αειφόρο θήρα» με στόχο την προώθηση του διαλόγου και της συνεργασίας μεταξύ περιβαλλοντικών και κυνηγετικών οργανώσεων προκειμένου να επιτευχθεί και να ενισχυθεί η αειφόρος θήρα βάσει της οδηγίας για τα πτηνά. Η αειφόρος θήρα μπορεί να οριστεί ως εξής: «Η χρήση ειδών άγριων θηραμάτων και των οικοτόπων τους κατά τρόπο και με ρυθμό που δεν οδηγεί στη μακροπρόθεσμη μείωση της βιοποικιλότητας ή δεν παρεμποδίζει την αποκατάστασή της. Η χρήση αυτή διατηρεί το δυναμικό της βιοποικιλότητας ώστε να ικανοποιούνται οι ανάγκες και οι φιλοδοξίες των σημερινών και των μελλοντικών γενεών, καθώς και να διατηρείται η θήρα ως αποδεκτή κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική δραστηριότητα. Όταν η θήρα διεξάγεται κατά τόσο βιώσιμο τρόπο, μπορεί να συμβάλει θετικά στη διατήρηση των άγριων πληθυσμών και των οικοτόπων τους, αλλά και να ωφελήσει την κοινωνία».
Μερικά από τα σημαντικότερα αποτελέσματα της πρωτοβουλίας ήταν:
- Η δημοσίευση οδηγού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αειφόρο θήρα βάσει της οδηγίας για τα πτηνά, ο οποίος παρέχει σαφείς οδηγίες για τα κράτη μέλη και τους ενδιαφερόμενους ως προς τη νομική και τεχνική εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας για τα πτηνά σχετικά με τη θήρα
- Η έγκριση συμφωνίας της ΕΕ για την αειφόρο θήρα, η οποία υπεγράφη το 2004 από τις BirdLife International και FACE και παρείχε τη βάση για εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ των ενδιαφερομένων φορέων που ασχολούνται με τη διατήρηση (κυνηγοί, ομάδες διατήρησης κ.λπ.) ώστε να διασφαλιστεί ότι η θήρα των πτηνών τελεί υπό ορθή διαχείριση
- Η δρομολόγηση προγράμματος ευαισθητοποίησης για το Natura 2000 που απευθύνετο σε κυνηγούς
- Η δημοσίευση σχεδίων διαχείρισης της ΕΕ για 13 είδη θηρεύσιμων πτηνών που θεωρείται ότι βρίσκονται σε μη ικανοποιητική κατάσταση διατήρησης.
Ο οδηγός για την αειφόρο θήρα βάσει της οδηγίας για τα πτηνά, ιδιαίτερα, προβλέπει την ορθή ανάλυση των άρθρων 7 και 9 της οδηγίας για τα πτηνά, τα οποία εγείρουν σημαντικά ζητήματα. Συγκεκριμένα, σχετικά με το άρθρο 7, γίνεται διεξοδική επισκόπηση των θηρεύσιμων ειδών και του σκεπτικού βάσει του οποίου επιτρέπεται η θήρα τους, καθώς και των γενικών αρχών και κριτηρίων που πρέπει να γίνονται σεβαστά κατά τη θήρα (να μην διακυβεύονται οι προσπάθειες διατήρησης στους τομείς της διανομής, της συνετής χρήσης και του οικολογικά ισορροπημένου ελέγχου). Επιπλέον, όσον αφορά το άρθρο 9, δίνεται έμφαση στις δύο προϋποθέσεις για παρέκκλιση που πρέπει να πληρούνται: i. απόδειξη ότι δεν υπάρχουν «άλλες ικανοποιητικές λύσεις» και ii. απόδειξη ενός από τους λόγους για τους οποίους επιτρέπεται, σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχεία α), β), γ).