Η διαδικασία της ΕΠΕ
Βήματα της διαδικασίας ΕΠΕ - Περιβαλλοντική έκθεση
Το άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας ΕΠΕ ορίζει τα ελάχιστα που πρέπει να συμπεριλάβει ο κύριος του έργου στην έκθεση ΕΠΕ, με το παράρτημα IV (που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο στ)) να επεκτείνεται ως προς τις απαιτήσεις αυτές. Σε αυτό περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:
Βασικό σενάριο: περιγραφή της τρέχουσας κατάστασης του περιβάλλοντος και της πιθανής εξέλιξής του χωρίς την υλοποίηση του έργου. Καθορίζει το πλαίσιο για την ΕΠΕ που ακολουθεί και παρέχει σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου (παράρτημα IV.3)
Περιγραφή του έργου: εισαγωγή στο έργο που περιλαμβάνει περιγραφή της γεωγραφικής του θέσης ή θέσεων, των χαρακτηριστικών της κατασκευής και των λειτουργικών φάσεων του έργου, καθώς και εκτιμήσεις των αναμενόμενων υπολειμμάτων, εκπομπών και αποβλήτων που θα παραχθούν κατά τη φάση κατασκευής και λειτουργίας (άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο α) και παράρτημα IV.1).
Περιβαλλοντικοί παράγοντες που επηρεάζονται: περιγραφή των περιβαλλοντικών παραγόντων/μέσων που επηρεάζονται από το έργο, με ιδιαίτερη έμφαση στην κλιματική αλλαγή, τη βιοποικιλότητα, τους φυσικούς πόρους και τα ατυχήματα και τις καταστροφές (άρθρο 3, παράρτημα IV.4 και IV.8).
Επιπτώσεις στο περιβάλλον: η ενότητα αυτή εξετάζει την έννοια των «σημαντικών επιπτώσεων» και τη σημασία των σωρευτικών επιπτώσεων (άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο β), παράρτημα IV.5).
Αξιολόγηση εναλλακτικών λύσεων: πρέπει να περιγράφονται και να συγκρίνονται εύλογες εναλλακτικές λύσεις για το έργο, μαζί με υποδήλωση των κύριων λόγων για την επιλογή της λύσης που προκρίθηκε (άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο δ) και παράρτημα IV.2).
Μέτρα μετριασμού ή αποζημίωσης: προβλέπονται από τον κύριο του έργου μέτρα για την αποφυγή, την πρόληψη ή τη μείωση και την αντιστάθμιση των ανεπιθύμητων ενεργειών (άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο γ) και παράρτημα IV.7).
Παρακολούθηση: θα πρέπει να προτείνονται μέτρα παρακολούθησης στην έκθεση ΕΠΕ, εκεί όπου έχουν εντοπιστεί σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις. Αυτή η παρακολούθηση θα πρέπει να διενεργείται κατά την κατασκευή και λειτουργία ενός έργου (παράρτημα IV.7).
Μη τεχνική περίληψη: παρέχεται εύκολα προσβάσιμη περίληψη του περιεχομένου της έκθεσης ΕΠΕ, χωρίς τεχνική ορολογία και, επομένως, κατανοητή σε οποιονδήποτε χωρίς υπόβαθρο ως προς το έργο ή τις τοπικές περιβαλλοντικές συνθήκες (άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο ε) και παράρτημα IV.9). Το έγγραφο αυτό είναι καίριας σημασίας για τη συμμετοχή του κοινού.
Το άρθρο 5 παράγραφος 3 καθορίζει κριτήρια ποιότητας για την εκπόνηση της έκθεσης ΕΠΕ. Δεδομένου ότι, σύμφωνα με την εμπειρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και των κρατών μελών, υπήρξε μεγάλη απόκλιση όσον αφορά την ποιότητα των εκθέσεων ΕΠΕ, οι διατάξεις αυτές ενισχύθηκαν με τις τροπολογίες της οδηγίας ΕΠΕ του 2014 και εισήχθησαν απαιτήσεις τόσο για τον κύριο του έργου όσο και για την αρμόδια αρχή, σχετικά με την πρόσβαση σε ειδική εμπειρογνωμοσύνη κατά την εκπόνηση, αλλά και την αναθεώρηση, της έκθεσης ΕΠΕ.
Ως τελευταία δόση των εγγράφων καθοδήγησης ΕΠΕ του 2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε επίσης πρόσφατα οδηγίες για την εκπόνηση της έκθεσης εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων. 