WATER FRAMEWORK DIRECTIVE

W konsekwencji zmiany przepisów doprecyzowano już funkcjonujący system dostosowywania aglomeracji do warunków wynikających z dyrektywy ściekowej:

1. doprecyzowano wielkości aglomeracji, które powinny być wyposażone w systemy kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych (art. 86 ust. 1 PW),
2. określono warunki, jakie musi spełniać aglomeracja, aby była zgodna z wymaganiami dyrektywy 91/271/EWG (art. 87a PW); warunki te obejmują:
   1. wyposażenie aglomeracji w systemy zbierania ścieków komunalnych (art. 3 dyrektywy 91/271/EWG);
   2. odpowiednią wydajność oczyszczalni (art. 10 dyrektywy 91/271/EWG);
   3. odpowiednie standardy oczyszczania ścieków przez oczyszczalnie (art. 4 oraz art. 5 ust. 2 dyrektywy 91/271/EWG);
3. wskazano organ weryfikujący spełnienie przez aglomeracje ubiegające się o ich wyznaczenie w drodze aktu prawa miejscowego - są nim Wody Polskie; w przypadku braku spełnienia przez aglomeracje wskazanych przesłanek następuje odmowa uzgodnienia wyznaczenia aglomeracji, co skutkuje brakiem możliwości wyznaczenia aglomeracji w formie aktu prawa miejscowego (ust. 5 w art. 87 PW).

Nadto ustawa nowelizująca wprowadziła jako sankcje administracyjne kary pieniężne nakładane na gminy, jeśli nie wywiążą się do końca 2027 r. z wymogów unijnej dyrektywy ściekowej. Wysokość kary będzie ustalana w odniesieniu do skali występujących naruszeń i wyniesie wielokrotność kwoty 200 zł za jeden RLM (równoważna liczba mieszkańców) (art. 472a i 472b PW)

Ochrona wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych

Ochrona wód obejmuje także kwestie zanieczyszczeń wód przez azotany pochodzące ze źródeł rolniczych (art. 102 - art. 112 PW).
Wyrokiem z dnia 20 listopada 2014 r. w sprawie C356/13 Trybunał Sprawiedliwości ze skargi Komisji Europejskiej przeciwko Polsce orzekł, że „nie określając w wystarczający sposób wód, które mogą zostać zanieczyszczone azotanami pochodzenia rolniczego, wyznaczając w sposób niewystarczający strefy zagrożenia i przyjmując programy działania przewidziane w art. 5 dyrektywy Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącej ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego, które obejmują środki niezgodne z tą dyrektywą, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom spoczywającym na niej na mocy art. 3 dyrektywy 91/676 w związku z załącznikiem I do niej, jak też na mocy art. 5 wymienionej dyrektywy w związku z częścią A pkt 2 załącznika II oraz ust. 1 pkt 1 załącznika III do niej”.
Z tego powodu wprowadzono do obecnej ustawy Prawo wodne nowe przepisy (rozdział 4 w dziale III, art. 102–112). Przesądzają one o rezygnacji z wyznaczania lokalnych obszarów szczególnego narażenia na zanieczyszczenia azotanami pochodzenia rolniczego w formie aktów prawa miejscowego oraz przygotowywania dla nich odrębnych programów działań, mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód takimi związkami. W nowym stanie prawnym jednym programem działań objęty zostanie obszar całego kraju (art. 104 ust. 1 PW). Ta zmiana będzie miała istotne konsekwencje praktyczne, jako że na gospodarstwa rolne spłyną nowe obowiązki, związane m.in. z prowadzeniem dokumentacji i przechowywaniem nawozów.

Produkcję rolną, w tym działy specjalne produkcji rolnej, jak również działalność, w ramach której są przechowywane odchody zwierzęce lub stosowane nawozy, należy prowadzić w sposób zapobiegający zanieczyszczaniu wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych i ograniczający takie zanieczyszczenie (art. 102 PW).

W celu zmniejszenia zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobiegania dalszemu zanieczyszczeniu opracowuje się i wdraża na obszarze całego państwa program działań (art. 104 PW).

W programie działań może zostać określona roczna dawka odchodów zwierzęcych wykorzystywanych rolniczo, zawierająca więcej niż 170 kg azotu w czystym składniku na 1 ha użytków rolnych, jeżeli nie zagraża to realizacji celów programu działań (art. 105 PW).

Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa opracowuje projekt programu działań. Rada Ministrów przyjmuje program działań w drodze rozporządzenia, kierując się koniecznością realizacji celów. Program działań podlega przeglądowi co 4 lata oraz, w razie potrzeby, aktualizacji. Program działań są obowiązane stosować podmioty prowadzące produkcję rolną i działalność wskazaną w ustawie (art. 104 PW).

Właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska dokonuje kontroli stosowania programu działań przez podmioty prowadzące produkcję rolną oraz działalność wskazaną w ustawie, obowiązane do jego stosowania (art. 108 ust 1 PW).

Podmioty prowadzące produkcję rolną oraz działalność wskazaną w ustawie ponoszą opłatę za:

1. stosowanie nawozów niezgodnie z przepisami wykonawczymi;
2. przechowywanie odchodów zwierzęcych niezgodnie z przepisami wykonawczymi;
3. prowadzenie dokumentacji realizacji programu działań niezgodnie z przepisami albo za jej brak;
4. brak planu nawożenia azotem, jeżeli jest wymagany zgodnie z przepisami wykonawczymi (art. 109 ust. 5 PW).

Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej dokonuje oceny skuteczności programu działań. W ramach państwowego monitoringu środowiska prowadzi się monitoring służący dokonaniu oceny skuteczności programu działań. Oceny eutrofizacji dokonuje właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska (art. 110 PW).