WATER FRAMEWORK DIRECTIVE

Substancje zanieczyszczające

Zarówno normy jakości wód, jaki normy emisji zanieczyszczeń do wód (i do ziemi) spełniają w ochronie wód samodzielne funkcje prawne, chociaż przyczyniają się do osiągnięcia wspólnego celu. Normy jakości wód oraz normy emisji zanieczyszczeń odnoszą się przede wszystkim do wybranych substancji chemicznych , którym przypisuje się właściwość powodowania zanieczyszczenia wód. Przepisy ustawy Prawo wodne wprowadzają w tym zakresie rozróżnienie na następujące rodzaje substancji:

1. substancje zanieczyszczające - rozumiane jako substancje mogące spowodować zanieczyszczenie (art. 16 pkt 28 PW), czyli emisję w rozumieniu art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, która może być szkodliwa dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, w tym jakości ekosystemów wodnych lub ekosystemów lądowych bezpośrednio zależnych od ekosystemów wodnych, powodować szkodę w dobrach materialnych, pogarszać walory estetyczne środowiska lub kolidować z uzasadnionymi sposobami korzystania ze środowiska, w szczególności powodować zanieczyszczenie wód powierzchniowych i wód podziemnych (art. 16 pkt 74 PW),
2. substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, czyli substancje lub grupy substancji, które są toksyczne, trwałe oraz zdolne do bioakumulacji, a także inne substancje lub grupy substancji, których poziom osiąga stan niepokojący (art. 16 pkt 57 PW),
3. substancje priorytetowe, czyli substancje stanowiące zanieczyszczenie chemiczne wód powierzchniowych oraz zagrożenie, które może spowodować w szczególności ostrą i chroniczną toksyczność dla organizmów wodnych, akumulację zanieczyszczeń w ekosystemie oraz utratę siedlisk i różnorodności biologicznej, jak również zagrożenia dla zdrowia ludzkiego, i których emisje do wód należy stopniowo ograniczać, a w przypadku priorytetowych substancji niebezpiecznych - substancje lub grupy substancji, które są toksyczne, trwałe i podatne na bioakumulację, oraz inne substancje lub grupy substancji, których poziom osiąga stan niepokojący, które stopniowo należy usuwać ze środowiska wodnego w celu ich wyeliminowania (art. 16 pkt 56 PW).

Zasady ochrony wód przez zanieczyszczeniami koncentrują się na kwestiach wprowadzania do wód ścieków.

Zakazuje się wprowadzania ścieków:

1. bezpośrednio do wód podziemnych;
2. do wód powierzchniowych, a także stref ochronnych ujęć wód stojących; cieków naturalnych; do ziemi, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w stosownych aktach prawnych(art.75-84 PW).

Jednocześnie ustawodawca dopuszcza wprowadzanie, po spełnieniu określonych warunków: wody chłodniczej do wód powierzchniowych lub do ziemi; wód opadowych lub roztopowych do jezior oraz do ich dopływów; wód pochodzących z obiegów chłodzących elektrowni lub elektrociepłowni do jezior oraz do ich dopływów; ścieków – o ile organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych ustali, że takie dopuszczenie nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód.

Ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi w ramach zwykłego korzystania z wód albo usług wodnych powinny być oczyszczone w stopniu wymaganym przepisami ustawy i nie mogą:

1. zawierać: odpadów, substancji priorytetowych czy też chorobotwórczych drobnoustrojów pochodzących z obiektów, w których leczeni są chorzy na choroby zakaźne;
2. powodować w tych wodach:
   1. zmian w naturalnej, charakterystycznej dla nich biocenozie,
   2. zmian naturalnej mętności, barwy lub zapachu,
   3. formowania się osadów lub piany.

Zakazane jest rozcieńczanie ścieków w celu uzyskania ich stanu, składu oraz minimalnego procentu redukcji substancji zanieczyszczających zgodnych z przepisami odrębnymi ( art. 79 PW).

Organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, ustalając warunki wprowadzania do wód lub do ziemi ścieków bytowych lub komunalnych, może określić w pozwoleniu wodnoprawnym minimalny procent redukcji substancji zanieczyszczających, jeżeli zapewni się nieprzekroczenie najwyższych dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń określonych w przepisach odrębnych (art. 81 i 82 PW) .

Wprowadzający ścieki do wód lub do ziemi są obowiązani zapewnić ochronę wód przed zanieczyszczeniem, w szczególności przez budowę i eksploatację urządzeń służących tej ochronie (art. 83 PW). Wybór miejsca i  sposobu wykorzystania albo usuwania ścieków powinien minimalizować negatywne oddziaływanie na środowisko. Budowę urządzeń służących do zaopatrzenia w wodę realizuje się jednocześnie z rozwiązaniem spraw gospodarki ściekowej, w szczególności przez budowę systemów kanalizacji zbiorczej i oczyszczalni ścieków.