WATER FRAMEWORK DIRECTIVE

Wyznaczenie obszarów wrazliwych i bardziej rygorystyczne traktowanie (art. 5)

Innym waznym przepisem jest artykul 5, który ustanawia szczególny dodatkowy wymóg, który dotyczy "obszarów wrazliwych". Panstwa czlonkowskie zapewniaja, aby scieki komunalne wprowadzane do systemów zbierania, przed odprowadzeniem do takich obszarów wrazliwych, byly poddawane "bardziej rygorystycznemu oczyszczaniu", zwanemu niekiedy "oczyszczaniem trzeciego stopnia", w przypadku wszystkich zrzutów z aglomeracji o RLM wiekszej niz 10 000 (art. 5 ust. 2). Ogólnie rzecz biorac, obszary wrazliwe to zbiorniki wód slodkich, ujscia rzek i wody przybrzezne, "które uznano za eutroficzne lub które w niedalekiej przyszlosci moga stac sie eutroficzne, jezeli nie zostana podjete dzialania ochronne", powierzchniowe wody slodkie przeznaczone do poboru wody pitnej, "które moglyby zawierac nadmierne stezenie azotanów (...), jezeli nie zostana podjete dzialania", oraz, zgodnie z pewnego rodzaju "klauzula sumienia", wszystkie inne "obszary, na których dalsze oczyszczanie niz to przewidziane w art. 4 niniejszej dyrektywy jest niezbedne w celu wypelnienia dyrektyw Rady" (zalacznik II).

Wody moga zostac uznane za obszary wrazliwe tylko wtedy, gdy zrzuty przyczyniaja sie do eutroficznego charakteru srodowiska wodnego lub do ryzyka, ze wody moga stac sie eutroficzne. W danym przypadku istnienie zwiazku przyczynowego miedzy wprowadzaniem skladników odzywczych a przyspieszonym wzrostem fitoplanktonu uznano za wystarczajaco prawdopodobne, aby wymagac przyjecia srodków opartych na zasadzie ostroznosci, nawet jesli model ekologiczny, na którym sie on opieral, nie byl doskonaly . Stwierdzono na przyklad istnienie obszarów wrazliwych dla celów wymogu bardziej rygorystycznego traktowania w odniesieniu do calego terytorium Finlandii , jak równiez w odniesieniu do calego terytorium Szwecji .
Stwierdzono, ze Wlochy naruszaja przepisy, poniewaz nie poddaly scieków komunalnych w rejonie Mediolanu bardziej rygorystycznemu oczyszczaniu niz zwykle oczyszczanie wtórne, mimo ze byly one odprowadzane do wrazliwych obszarów "delty rzeki Pô" i obszarów przybrzeznych pólnocno-zachodniego Adriatyku: nie ma róznicy, czy scieki sa odprowadzane bezposrednio do obszaru wrazliwego, czy posrednio, np. poprzez przejscie przez zlewnie rzeki Pô . Ostatnio Wlochy ponownie zostaly uznane za naruszajace przepisy, poniewaz nie zapewnily, ze "minimalny procent redukcji calkowitego ladunku wprowadzanego do wszystkich oczyszczalni scieków komunalnych wynosi co najmniej 75% dla calkowitej ilosci fosforu i co najmniej 75% dla calkowitej ilosci azotu" w obszarach wrazliwych dorzecza Padu i delty Adriatyku, jeziora Varese, jeziora Como oraz w dorzeczu Zatoki Castellammare (Sycylia)".
Jednakze bezposrednie lub posrednie zrzuty z oczyszczalni scieków komunalnych znajdujacych sie w tej samej zlewni obszaru wrazliwego musza spelniac wymogi majace zastosowanie do obszarów wrazliwych tylko w takim zakresie, w jakim zrzuty te przyczyniaja sie do zanieczyszczenia tego obszaru i ustalony jest zwiazek przyczynowy pomiedzy tymi zrzutami a zanieczyszczeniem obszarów wrazliwych.
Oprócz obowiazku nalozonego na panstwa czlonkowskie na mocy art. 4 dotyczacego odpowiedniego oczyszczania oraz na mocy art. 5 dotyczacego bardziej rygorystycznego oczyszczania w przypadku przewidywania zrzutu na obszarach wrazliwych, zrzuty takie musza byc zgodne z wymogami zalacznika I-B. Na przyklad zrzuty z oczyszczalni scieków komunalnych powinny spelniac okreslone ilosciowo wymagania dotyczace biochemicznego zapotrzebowania tlenu, chemicznego zapotrzebowania tlenu i zawiesiny ogólnej (zalacznik I, tabela 1).

Trybunal Sprawiedliwosci orzekl, ze obowiazek nalozony na panstwa czlonkowskie w art. 4, aby dane aglomeracje poddawaly scieki odpowiedniemu oczyszczaniu , jak równiez obowiazek nalozony na nie w art. 5, aby wody te byly poddawane bardziej rygorystycznemu oczyszczaniu niz to opisane w art. 4 przed ich odprowadzeniem do obszarów wrazliwych oraz, w obu sytuacjach, aby takie odprowadzenia spelnialy wymogi zalacznika I-B, nie oznacza koniecznosci pobierania próbek przez caly rok.

W 2021 r. Trybunal potwierdzil, ze "jezeli panstwo czlonkowskie jest w stanie przedstawic próbke, która spelnia wymogi zalacznika I.B, nalezy uznac, ze obowiazki wynikajace z art. 4 tej dyrektywy zostaly spelnione, poniewaz artykul ten nie wymaga, aby pobieranie próbek bylo przeprowadzane (...) przez caly rok". Trybunal uznal równiez, ze "nic nie wskazuje na to, aby sytuacja byla inna w odniesieniu do przestrzegania obowiazków wynikajacych z art. 5 dyrektywy 91/271" . Trybunal stwierdzil, ze "nalezy rozróznic obowiazki panstw czlonkowskich w zakresie rezultatu, jaki nalezy osiagnac na mocy art. 4 i 5 w celu sprawdzenia, czy zrzuty z oczyszczalni scieków komunalnych sa zgodne z wymogami zalacznika I.B (...) od obowiazku ciaglego, któremu podlegaja na mocy art. 15 tej dyrektywy w celu zapewnienia, aby z czasem zrzuty te spelnialy wymogi jakosciowe obowiazujace od momentu uruchomienia oczyszczalni" .
Ponadto, naturalna retencja azotu jest prawdopodobnie rozwazana jako metoda usuwania azotu ze scieków komunalnych. W kontekscie postepowania o naruszenie przepisów przeciwko Szwecji i Finlandii, Trybunal orzekl, ze "zaden przepis dyrektywy 91/271 nie wyklucza" tej mozliwosci.