Organizacje ekologiczne (organizacje pozarządowe)
Wielkość organizacji pozarządowej (liczba członków)
W sprawie Djurgården-Lilla Värtans Miljöskyddsförening (C-263/08) TSUE zajął się również możliwością ograniczenia dostępu organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną środowiska do ochrony sądowej od minimalnej liczby członków.
Szwedzkie ustawodawstwo krajowe uzależniało dostęp tych organizacji do ochrony sądowej od spełnienia trzech warunków: celem ich działalności jest promowanie ochrony interesów środowiskowych, stowarzyszenia działają w Szwecji od co najmniej trzech lat i mają co najmniej 2000 członków. TSUE zaakceptował pierwszy warunek i nie skomentował drugiego. W odniesieniu do trzeciego warunku TSUE stwierdził, że taki warunek może być ogólnie istotny dla weryfikacji istnienia i działalności organizacji. Jednakże określona liczba członków nie może być sprzeczna z celami dyrektywy OOŚ, jak miało to miejsce w przypadku szwedzkich przepisów, i tamować organizacjom ekologicznym dostępu do ochrony sądowej.
Zob. pkt 47, 51: "...nie jest wykluczone, że warunek, aby stowarzyszenie ochrony środowiska naturalnego posiadało pewną minimalną liczbę członków, może okazać się istotny dla wykazania, iż ono rzeczywiście istnieje i prowadzi działalność. Wymagana liczba członków nie może wszakże być określona przez prawo krajowe na poziomie utrudniającym realizację celów dyrektywy 85/337, w szczególności celu polegającego na ułatwieniu kontroli sądowej przedsięwzięć objętych tą dyrektyw (...) Rząd szwedzki, który przyznaje, że obecnie jedynie dwa stowarzyszenia liczą co najmniej 2000 członków i tym samym spełniają warunek określony w rozdziale 16 § 13 miljöbalken, podniósł co prawda, że stowarzyszenia lokalne mogą zwrócić się do jednego z tych dwóch stowarzyszeń z prośbą o wniesienie odwołania. Istnienie tej jedynej możliwości nie czyni jednak zadość wymogom dyrektywy 85/337, gdyż po pierwsze, te uprawnione stowarzyszenia mogą nie być w równym stopniu zainteresowane zajęciem się przedsięwzięciem o ograniczonym zasięgu, po drugie zaś, groziłoby im otrzymanie licznych próśb tego rodzaju, wśród których byłyby one zmuszone dokonać selekcji na podstawie kryteriów wymykających się jakiejkolwiek kontroli".
Szwedzki komisarz przyznał podczas rozprawy sądowej, że tylko dwa stowarzyszenia ekologiczne w Szwecji spełniają wszystkie warunki. Według TSUE nie wystarczy, że lokalne stowarzyszenia mogą być reprezentowane przez te dwie duże organizacje pozarządowe. Organizacja pozarządowa w postępowaniu przed sądem krajowym (Djurgården-Lilla Värtans, DLV) miała tylko 300 członków, ale pochodziła z obszaru Sztokholmu dotkniętego ocenianym projektem i działała na tym obszarze przez 25 lat przed zmianą przepisów krajowych, ale szwedzki sąd nie zastosował ich w późniejszym postępowaniu, w którym zarzuty DLV zostały odrzucone ze względu na sprzeczność z prawem UE. Jednak do tego czasu przedmiotowy projekt (budowa tunelu o długości około 1 km w skale w celu osadzenia w nim linii energetycznej) został już zrealizowany. Obecne szwedzkie przepisy wymagają co najmniej 100 członków w celu uzyskania dostępu do sądu.
Wnioski TSUE są istotne, ponieważ pokazują, że prawo UE wspiera lokalne organizacje ekologiczne, ale niekoniecznie tworzone ad hoc na potrzeby konkretnej sprawy i np. po wszczęciu postępowania. Ważna jest ogólna sytuacja w danym państwie członkowskim, a nawet w państwie z nim sąsiadującym (jeśli zagraniczna organizacja pozarządowa ma dostęp do sądu). Gdyby w Szwecji istniało wystarczająco dużo organizacji ekologicznych, które mogłyby spełnić wymóg 2000 członków, taki wymóg mógłby się utrzymać. Z drugiej strony, nawet 100 uczestników nie musi być wystarczająco niskim progiem.